De klap

Ik speelde al enige maanden met de gedachte om een column te schrijven met als titel Wanneer komt de klap? Die zou dan moeten gaan over een – mijns inziens onvermijdelijke – omslag in de conjunctuur. De eerste tekenen van een (niet meer dan normale) neergang dienden zich aan: een teruglopende groei, in enkele landen om ons heen zelfs al een beperkte daling. Op de Nederlandse arbeidsmarkt was dat nog niet te merken; er waren nog steeds grote tekorten en veel vacatures. Dat is niet vreemd: de arbeidsmarkt loopt altijd achter bij de economische conjunctuur.
Toen kwam de klap. Maar die had een karakter dat helemaal niemand had voorzien. En ook de hoek waaruit hij kwam was onverwacht: China. Wat de gevolgen zullen zijn voor de arbeidsmarkt is nog niet te overzien. Dat is in hoge mate afhankelijk van de duur en diepgang van de crisis. Maar dat deze ingrijpende consequenties zal hebben voor de werkgelegenheid is duidelijk. En ik verwacht dat de arbeidsmarkt deze keer veel sneller zal reageren dan gebruikelijk.
De maatregelen van de regering zijn erop gericht om mensen en bedrijven het hoofd boven water te laten houden. Het is echter niet te verwachten dat de economie zich snel zal herstellen en dat na afloop alles weer ‘business as usual’ zal zijn. De ontslagen bij KLM Air France zijn een veeg voorteken. Hoe daarmee om te gaan? Collega Marian Thunnissen houdt in het Brabants Dagblad van 18 maart een pleidooi voor het benutten van de tijd voor (bij)scholing. Zij roept werkgevers op om de tijd die nu vrijkomt door de crisis te benutten voor scholing. Daar sluit ik mij graag bij aan. Maar het zijn niet alleen werkgevers die het initiatief moeten nemen. Het is nu ook aan de werknemers (en flexibel werkenden) om in actie te komen. Benut de tijd die nu is vrijgekomen voor bezinning op de toekomst en voor scholing. Leven lang leren in tijden van crisis: zo wordt een probleem een kans.