Geen categorie

Imago

Onlangs publiceerde Intermediair zijn jaarlijkse Imago-onderzoek. Zoals het blad zelf zegt: daar werkt ‘ambitieus Nederland’ het liefst. Opvallende uitkomst: van de twintig ‘meest aantrekkelijke werkgevers’ zijn er twaalf (!) de laatste jaren – om uiteenlopende redenen – in opspraak gekomen. Op de eerste plaats staat Shell, vanwege zijn milieubeleid en het opereren van het concern in Nigeria herhaaldelijk negatief in het nieuws. Op 2: KLM. Dit bedrijf heeft nogal wat kritiek te verduren gehad vanwege de enorme staatssteun met de coronacrisis. Google, nummer 3 op de lijst, is berucht voor belastingontwijken en dat geldt ook voor Apple (13).
Op de lijst komen we drie banken tegen: de Rabobank op 6, ING op 9 en ABN AMRO op 17. Eerstgenoemde heeft zijn blazoen geschonden met het Liborschandaal, de andere twee met witwaspraktijken. Unilever (8) heeft zich in Nederland niet populair gemaakt door het hoofdkantoor naar Londen te willen verplaatsen en druk op de regering te leggen voor het afschaffen van de dividendbelasting. De Belastingdienst (10)  heeft een storm van kritiek over zich heen gehad met de ‘fraude’ met betrekking tot toeslagen voor kinderopvang. Een probleem dat nog steeds niet is opgelost. Het ministerie van Defensie (12) heeft zich de woede op de hals gehaald met het willen verplaatsen van de marinierskazerne naar Zeeland. Een ander ministerie (Justitie en Veiligheid, op 18) heeft nogal eens het nieuws gehaald met falende ministers en ambtenaren. Coolblue (16), ligt onder vuur voor het gebruik van flexarbeid.
Misschien heb ik nog ergens een schandaal gemist, maar de balans is wel duidelijk: de meerderheid van de top 20 is qua imago de afgelopen jaren niet goed doorgekomen. Maar dat betreft het maatschappelijk imago. En dat is kennelijk iets heel anders dan het imago als werkgever. Velen willen blijkbaar graag bij deze bedrijven en instellingen werken; zij laten zich niet weerhouden door de negatieve kritiek. De uitkomst staat ook haaks op wat ik bijvoorbeeld hoor van mensen die bij de belastingdienst werken, en die mij zeggen dat ze dat maar beter niet kunnen vertellen op verjaardagen.

Imago is een vreemd fenomeen. Het lijkt erop dat het maatschappelijk imago en het werkgeversimago twee gescheiden werelden zijn. Maar deze twee zijn natuurlijk onlosmakelijk met elkaar verbonden. Een groot deel van de 4.880 (hoogopgeleide) respondenten die aan het onderzoek van Intermediair hebben meegewerkt ziet dat kennelijk anders. Tja.

De Grote Alles is Anders Show

Niets is wat het was. Waar Nederland zichzelf altijd een strenge begrotingsdiscipline oplegde – wat ons vervolgens in staat stelde om het Calvinistische vingertje te heffen naar andere landen – nu lijken er geen grenzen voor begrotingstekorten en overheidsschulden te bestaan. De presentatie van de Miljoenennota was dan ook een Grote Alles is Anders Show. Zo lijkt het.
Op Prinsjesdag hield Jan Jonker, hoogleraar duurzaam ondernemerschap aan de Radboud Universiteit ook een ‘troonrede’, de duurzame troonrede. Jonkers  betoogt dat er een andere sociaal-economische waardeoriëntatie nodig is. De neo-liberale economie heeft geleid tot uitputting van het ecologisch systeem, vernietiging van de biodiversiteit, de wegwerpmaatschappij en overconsumptie. Het marktdenken heeft ons veel welvaart gebracht, maar dat is ten koste gegaan van veel waarden. Als alternatief bepleit Jonkers een duurzame economie die is gebaseerd op principes van circulariteit, (restauratie van) biodiversiteit en sociale inclusiviteit. Om dat te bereiken formuleert hij een agenda met zeven punten voor de komende tien jaar. Ik ga die hier niet allemaal noemen – hoezeer ik deze ook onderschrijf – maar ik beperk mij tot het punt dat betrekking heeft op arbeid. Jonker is van mening dat niet arbeid dient te worden belast, maar het gebruik van grondstoffen en vervuiling. Daarmee wordt arbeid beter beloond en aantrekkelijker gemaakt en sociale inclusiviteit bevorderd.
In de Miljoenennota van het kabinet wordt een verlaging van de inkomstenbelasting aangekondigd (door verlaging van het laagste tarief en de verhoging van de arbeidskorting), en de meest vervuilende industrie moet een CO2-heffing gaan betalen. Dat biedt dus perspectief? Helaas! De belastingverlaging is minimaal en bedrijven krijgen een vrijstelling voor een bepaalde hoeveelheid uitstoot en gaan er pas in 2024 iets van merken. Ook zie ik geen ingrijpende hervormingen die gericht zijn op het tegengaan van ongelijke kansen op de arbeidsmarkt. Als remedie voor de crisis wordt volop ingezet op economische groei. En daarmee op een terugkeer naar de oude situatie – met alle rampzalige gevolgen van dien voor mens en milieu. Er is geen sprake van een andere sociaal-economische oriëntatie, we gaan door op de oude voet. Zo Anders is Anders dus niet.